Chang'e 1

Sonda Chang'e 1

Nazwa: Chang'e 1
Data startu: 24 października 2007
Masa: 2350 kg
Rakieta nośna: Long March 3A

Cel misji

Chang'e 1 był pierwszą chińską sondą księżycową i częścią pierwszego etapu chińskiego programu eksploracji Księżyca. Głównymi zadaniami orbiterem było: sfotografowanie powierzchni Księżyca i uzyskanie jego trójwymiarowych zdjęć, detekcja i rozkład kilkunastu pierwiastków na powierzchni, poszukiwanie i ocena księżycowych zasobów helu-3, oszacowanie grubości regolitu oraz badanie środowiska kosmicznego w odległości od 40 000 do 400 000 kilometrów od Ziemi.

Budowa sondy

Niewiele wiadomo o budowie i systemach orbitera. Chang'e 1 miał kształt sześcianu z dwoma panelami słonecznymi zamontownymi po przeciwnych stronch kadłuba oraz dwoma antenami wysokiego zysku. Masa startowa orbitera wynosiła 2350 kilogramów - około połowę tej masy stanowiło paliwo rakietowe, natomiast łączna masa instrumentów naukowych wynosi 130 kilogramów.

Orbiter wyposażono w silnik rakietowy służący do wykonywania manewrów korekt orbity oraz wejścia na orbitę księżycową.

Komunikacja z Ziemią prowadzona była w paśmie S z szybkością 3 Mb/s.

Chang'e 1 został wyposażony w urządzenie rejestracyjne typu flash o pojemności 48 Gb.

Instrumenty naukowe

Orbiter Chang'e 1 wykonał sześć eksperymentów naukowych (OIS, LA, GXRS, MD, SEMS i PDMS) realizowanych przez osiem instrumentów naukowych.

  • OIS (Optical Imaging System) jest przyrządem składającym się z dwóch instrumentów: CCD Stereo Camera i Interferometer Spectrometer Imager. Pierwszy instrument to kamera stereo która mogła wykonywać zdjęcia powierzchni z trzech pozycji: fotografując teren znajdujący się bezpośrednio pod orbiterem (kąt 0°), nieco przed (odchylenie kamery o kąt 17°) oraz nieco za nim (kąt -17°). Rozdzielczość uzyskiwanych zdjęc wynosiła 120 metrów przy szerokości fotografowanego pasa powierchni - 60 kilometrów. Drugi instrument był spektrometrem obrazującym, który mógł wykonywać multispektralne zdjęcia powierzchni Księżyca w zakresie widmowym od 480 nm do około 960 nm. Rozdzielczość takich zdjęć wynosiła 200 metrów przy szerokości fotografowanego pasa powierzchni - 25,6 kilometra.
  • LA (Laser Altimeter) - altimetr laserowy służył do pomiaru odległości orbiter - powierzchnia Księżyca. Składał się z nadajnika laserowego (długość fali 1064 nm) oraz odbiornika impulsów. Za pomocą tego instrumentu mierzono odległość z dokładnością do 1 metra.
  • GXRS (Gamma/X-Ray Spectrometers) - spektrometry promieniowania rentgenowskiego i gamma. Rejestrując promieniowanie rentgenowskie i gamma emitowane przez materię powierzchni księżycowej, spektrometry te będą mogły zidentyfikować pierwiastki takie jak potas, tor, uran, tlen, krzem, magnez, glin, wapń, tellur, tytan, sód, mangan, chrom i lantan oraz opracować mapę ich rozkładu na powierzchni. Spektrometr rentgenowski może rejestrować pomieniowanie o energi od 0,5 do 60 keV, natomiast spektrometr gamma od 300 keV do 9 MeV.
  • MD (Microwave Detector) - radiometr mikrofalowy. Instrument mierzył grubość regolitu księżycowego oraz temperaturę powierzchni z dokładnością do 0,5 K. Przyrząd składał się z anteny odbiornika i czterech anten kompensujących promieniowanie kosmiczne. Antena mogła odbierać promieniowanie mikrofalowe w czterech zakresach częstotliwości (3; 7,8; 19,35 oraz 37 GHz) - spodziewana głębokośc penetracji gruntu to odpowiednio 30 m, 20 m, 10 m i 1 metr.
  • SEMS (Space Environment Monitor System) zestaw instrumentów do monitoringu środowiska kosmicznego. Składał się z detektora wysokoenergetycznych cząstek słonecznych (High-Energy Solar Particle Detector - HESPD) oraz dwóch detektorów niskoenergetycznych jonów (Low-Energy Ion Detector LEID). HESPD składał się z sześciu czujników i może mierzyć protony o energiach od 4 MeV do 400 MeV, elektrony o energiach od 0,095 MeV do 2,2 MeV oraz strumień cięższych jonów (takicj jak hel, lit, węgiel) o energiach w zakresie od 13 MeV do 730 MeV. LEID mógł mierzyć strumień jonów wiatru słonecznego o energiach od 0,5 keV do 20 keV.
Historia
  • 24 października 2007 - o 10:05 czasu uniwersalnego z Xichang Satellite Launch Center wystartowała rakieta nośna CZ-3A (Długi Marsz 3A) z orbiterem Chang'e 1 na pokładzie. O 10:29 czasu UTC nastąpiło oddzielenie sondy od górnego stopnia rakiety - osiągnięto orbitę ziemską o wysokości 205 na 50 930 kilometrów i okresie obiegu 16 godzin.
  • 25 października 2007 - o 9:55 czasu UTC dokonano 130 sekundowego manewru podniesienia perygeum orbity do wysokości około 600 kilometrów.
  • 26 października 2007 - o 9:44 czasu UTC dokonano manewru podniesienia apogeum orbity do wysokości około 70 000 kilometrów, okres obiegu - 24 godziny.
  • 29 października 2007 - dokonano manewru podniesienia apogenum orbity do wysokości około 120 000 kilometrów, okres obiegu - 48 godzin.
  • 31 października 2007 - o 9:15 czasu UTC rozpoczęto 13-minutowy manewr podwyższenia apogeum orbity do wysokości około 380 000 kilometrów - osiągnięcie orbity transferowej.
  • 5 listopada 2007 - o 1:15 czasu UTC rozpoczął się 22 minutowy manewr wejścia na orbitę księżycową. Po zakończeniu pracy silnika sonda znalazła się na orbicie o wysokości 200 na 8600 kilometrów i okresie obiegu 12 godzin.
  • 6 listopada 2007 - nastąpił drugi manewr korekty orbity. Nowe parametry orbity: wysokość - 200 na 1700 kilometrów, okres orbitalny - 3,5 godziny.
  • 7 listopada 2007 - o godzinie 0:24 czasu UTC rozpoczął się 10 minutowy, trzeci manewr zacieśniania orbity księżycowej. Nowe parametry orbity: kołowa o wysokości 200 kilometrów oraz okresie obiegu 127 minut.
  • 26 listopada 2007 - w Pekinie premier Chin Wen Jiabao uroczyście odsłonił pierwsze zdjęcie wykonane przez kamery orbitera.
  • 27 stycznia 2008 - w związku ze zbliżającym się całkowitym zaćmieniem Księżyca, (21 lutego) sonda wykonała manewr korekty orbity, który pozwolił jej skrócić do 2 godzin okres braku zasilania w energię elektryczną (z baterii słonecznej).
  • 22 lutego 2008 - Chang'e 1 przetrwał zaćmienie i został przywrócony do pełnej zdolności operacyjnej.
  • 6 lipca 2008 - sonda sfotografowała całą powierzchnię Księżyca.
  • 12 listopada 2008 - zaprezentowano pierwszą chińską mapę całej powierzchni Księżyca.
  • 9 grudnia 2008 - przeprowadzono manewr obniżenia orbity do wysokości 100 kilometrów.
  • 1 marca 2009 - o godzinie 8:13 czasu uniwersalnego orbiter Chang'e 1 zakończył swoją misję zderzając się z powierzchnią Księżyca w miejscu o współrzędnych 1,50 °S i 52,36 °E.
Linki zewnętrzne

[1] Chang'e 1 - Informacje o misji sondy na stronie NASA NSSDC.

Wyszukaj

Znajdziesz mnie tu...

Misje sond kosmicznych na YouTubeMisje sond kosmicznych na InstagramieMisje sond kosmicznych na FacebookuMisje sond kosmicznych na TwitterzeMisje sond kosmicznych na Google+